Większość ludzi trzyma suplementy w jednym z dwóch najgorszych możliwych miejsc: w łazience albo na parapecie. Oba wybory mają swoją logikę, ale narażają produkt na wilgoć, wahania temperatury i światło. Poniżej wyjaśniamy, co dokładnie mu szkodzi i gdzie warto go trzymać.
Cztery czynniki, które psują produkt
Temperatura
Podwyższona temperatura przyspiesza przemiany chemiczne i może wpływać na konsystencję. Producent deklaruje skład i parametry jakościowe dla warunków opisanych na etykiecie.
Znaczenie mają nie tylko wartości skrajne, ale też wahania. Miejsce, w którym temperatura zmienia się kilka razy dziennie, jest gorsze niż stabilnie chłodne.
Konkretne wymagania podaje etykieta. „Przechowywać w chłodnym miejscu” oznacza co innego niż „przechowywać w lodówce”, dlatego rozstrzyga zapis producenta.
Światło
Część substancji jest wrażliwa na światło, zwłaszcza ultrafioletowe. Dlatego producenci stosują butelki z ciemnego szkła, nieprzezroczyste opakowania i kartoniki zewnętrzne.
Największym problemem jest bezpośrednie nasłonecznienie, łączące światło z podgrzewaniem opakowania.
Wilgoć
Wilgoć dotyczy przede wszystkim postaci stałych. Tabletki, kapsułki i proszki mogą chłonąć wodę z powietrza, co prowadzi do zbrylania i sklejania się zawartości.
W opakowaniach z tabletkami bywają saszetki pochłaniające wilgoć. Nie należy ich wyrzucać ani otwierać.
Więcej: Suplement płynny, kapsułka czy proszek – czym różnią się formy podania
Powietrze i wielokrotne otwieranie
Każde otwarcie opakowania oznacza kontakt zawartości z powietrzem, czyli z tlenem i wilgocią. Przy produktach otwieranych codziennie efekt się kumuluje.
Praktyczny wniosek: opakowanie zamykamy bezpośrednio po odmierzeniu porcji, a nie po skończeniu śniadania.
Więcej: Jak stosować suplementy płynne, żeby nie stracić ich właściwości
Dlaczego łazienka i kuchenny parapet to złe miejsca
Łazienka jest pomieszczeniem o najwyższej wilgotności w mieszkaniu, a przy każdej kąpieli dochodzą skoki temperatury. Szafka nad umywalką bywa więc najgorszym miejscem, mimo że najwygodniejszym.
Parapet kuchenny łączy nasłonecznienie z bliskością kuchenki, piekarnika i czajnika. Produkt stoi tam w świetle i w strumieniu ciepłego powietrza.
Trzecim takim miejscem jest samochód. Wnętrze auta latem szybko się nagrzewa, a zimą wychładza, więc pozostawianie tam opakowania jest odstępstwem od warunków z etykiety.
Gdzie przechowywać suplementy w mieszkaniu
| Miejsce | Ocena | Uzasadnienie |
|---|---|---|
| Szafka w sypialni lub salonie | Dobre | Stabilna temperatura, brak światła, niska wilgotność |
| Szafka kuchenna z dala od kuchenki | Dobre | Ciemno i sucho, jeśli nie sąsiaduje ze źródłem ciepła |
| Lodówka | Zależnie od produktu | Wskazana wtedy, gdy wymaga tego etykieta |
| Szafka łazienkowa | Złe | Wysoka wilgotność i wahania temperatury |
| Parapet | Złe | Bezpośrednie światło i nagrzewanie opakowania |
| Blat obok kuchenki lub czajnika | Złe | Ciepło i para wodna |
| Samochód, torba, plecak na stałe | Złe | Duże wahania temperatury |
Zestawienie jest orientacyjne i dotyczy typowych sytuacji. Rozstrzyga zawsze zalecenie z etykiety konkretnego produktu.
Co zmienia się po otwarciu opakowania
Do momentu otwarcia produkt jest w warunkach kontrolowanych przez producenta: opakowanie jest szczelne, a zawartość nie ma kontaktu z powietrzem.
Dlatego wielu producentów podaje osobne zalecenia dotyczące przechowywania po otwarciu oraz czas zużycia. To informacje odrębne od daty minimalnej trwałości.
Więcej: Najlepiej spożyć przed a należy spożyć do – dwie daty, które znaczą co innego
Kiedy lodówka jest wskazana
Lodówka nie jest domyślnym rozwiązaniem dla wszystkich suplementów. Jest wskazana wtedy, gdy producent tak zapisał, co często dotyczy preparatów płynnych po otwarciu.
Przykładem takich zaleceń jest suplement diety THESYBIN: przechowywanie w suchym, chłodnym miejscu, z dala od światła, a po otwarciu — w lodówce, spożyć w ciągu 30 dni.
Więcej: Suplement bez żywych kultur bakterii – jak to możliwe i co to zmienia
Przy postaciach stałych lodówka bywa gorsza niż szafka: przenoszenie opakowania między chłodem a temperaturą pokojową sprzyja skraplaniu wody, czyli wprowadza wilgoć.
Jak długo po otwarciu
Czas zużycia po otwarciu podaje producent i tylko ten zapis jest wiążący. Nie ma uniwersalnego terminu dla wszystkich suplementów.
Jeśli etykieta określa czas zużycia od otwarcia, warto zapisać datę otwarcia na opakowaniu. Flamaster rozwiązuje problem pamiętania.
Data minimalnej trwałości dotyczy produktu nieotwartego, przechowywanego zgodnie z zaleceniami, i po jej upływie produktu nie należy stosować.
Oryginalne opakowanie i dlaczego warto je zachować
Opakowanie nie jest wyłącznie pojemnikiem. Ciemne szkło, nieprzezroczysty materiał i szczelne zamknięcie pełnią funkcje ochronne dobrane do produktu.
Przesypywanie zawartości do organizerów, słoiczków czy woreczków pozbawia produkt tej ochrony. Traci się też informacje: numer partii, datę minimalnej trwałości, skład i instrukcję.
Numer partii ma znaczenie praktyczne: przy reklamacji jest to pierwsza informacja, o którą zostaniemy zapytani.
Suplementy poza zasięgiem dzieci
Informacja o przechowywaniu w miejscu niedostępnym dla małych dzieci jest obowiązkowym elementem etykiety suplementu diety.
Kilka praktycznych zasad:
- Wysoko i w zamknięciu. Szafka zamykana lub półka poza zasięgiem dziecka, nie blat kuchenny.
- Zakręcone opakowanie. Butelkę zamykamy bezpośrednio po użyciu, także gdy wracamy do niej za chwilę.
- Bez przekładania do naczyń. Preparat w szklance łatwo pomylić z napojem.
- Bez nazywania tego cukierkami. Określenia sugerujące słodycze zwiększają zainteresowanie dziecka.
- Uwaga na torebkę i plecak. Opakowanie w torbie bywa dla dziecka dostępniejsze niż w szafce.
W razie przypadkowego spożycia produktu przez dziecko należy skontaktować się z lekarzem i zabrać ze sobą opakowanie.
Przechowywanie w podróży
W podróży trudno o warunki opisane na etykiecie. Preparaty wymagające chłodzenia przewozi się w torbie termoizolacyjnej z wkładem chłodzącym, unikając bezpośredniego kontaktu z wkładem.
Opakowanie zostawione w nagrzanym samochodzie jest narażone na temperatury znacznie wyższe niż w mieszkaniu.
W samolocie preparaty płynne podlegają ograniczeniom dotyczącym płynów w bagażu podręcznym, wynikającym z unijnych przepisów o ochronie lotnictwa cywilnego. Aktualne zasady warto sprawdzić u przewoźnika przed wyjazdem, bo bywają one zmieniane.
Podsumowanie
Suplementom szkodzą cztery czynniki: temperatura i jej wahania, światło, wilgoć oraz kontakt z powietrzem przy wielokrotnym otwieraniu. Łazienka i parapet łączą po kilka z nich naraz.
Dobrym miejscem jest zwykle ciemna, sucha, zamykana szafka o stabilnej temperaturze, a lodówka wtedy, gdy wymaga tego etykieta. Produkt warto trzymać w oryginalnym opakowaniu.
Po otwarciu obowiązują odrębne zalecenia producenta, a data minimalnej trwałości dotyczy produktu nieotwartego i po jej upływie produktu nie należy stosować. Opakowanie powinno pozostawać poza zasięgiem dzieci.
FAQ
Czy wszystkie suplementy trzymać w lodówce?
Nie. Lodówka jest wskazana wtedy, gdy producent tak zapisał, co dotyczy części preparatów płynnych po otwarciu. Przy postaciach stałych chłodzenie bywa niekorzystne, bo sprzyja skraplaniu wilgoci.
Czy mogę przesypać kapsułki do organizera na tydzień?
Traci się wtedy ochronę oryginalnego opakowania oraz informacje z etykiety, w tym numer partii i datę minimalnej trwałości. Jeśli mimo to korzystasz z organizera, warto ograniczyć porcję do krótkiego okresu i zachować oryginalne opakowanie.
Co zrobić, jeśli butelka nie została odstawiona do lodówki?
Jeżeli etykieta wymaga chłodzenia po otwarciu, pozostawienie produktu w temperaturze pokojowej jest odstępstwem od zaleceń. W razie wątpliwości warto skontaktować się z producentem, a produktu nie spożywać, jeśli zmienił się jego wygląd, zapach lub konsystencja.
Czy datę minimalnej trwałości można traktować orientacyjnie?
Nie. Data minimalnej trwałości dotyczy produktu nieotwartego, przechowywanego zgodnie z zaleceniami, a po jej upływie produktu nie należy stosować. Osobno obowiązuje termin zużycia po otwarciu, jeśli producent go podał.
Źródła
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności.
- Dyrektywa 2002/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do suplementów żywnościowych.
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci.
- Zalecenia producentów podawane na opakowaniach konkretnych preparatów; każdorazowo obowiązuje zapis z danej etykiety.
- Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/1998 z dnia 5 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe środki w celu wprowadzenia w życie wspólnych podstawowych norm ochrony lotnictwa cywilnego (pkt 4.1.3 – kontrola bezpieczeństwa płynów, aerozoli i żeli).